ads

ad

1st Semester, GE-I Syllabus & Model Questions


1st Semester, GE-I  Syllabus & Model Questions

Syllabus:

GE-1 : Ethical and Moral Issues in Sanskrit Literature
Unit-I: Issues in the Mahabharata
·         Half-truth and falsehood –Yudhisthara’s declaration of Asvatthama’s death.
·         Choosing the lesser evil—Dusyanta’s rejection of Sakuntala in the Abhijnanasakuntalam, Act, V.
·         Critique of war in the Mahabharata (Striparva, Chapters 13-15).
·         War as it should be and as it is (Manusmriti, Chapter VII—199-200, 87-93 and Krishna’s stratagems in war.
·         Yearning for revenge: Asvatthama’s revenge on Pandava progeny; Duryodhana’s revenge on Draupadi.
Unit-II: Issues in the Ramayana
·         Conflict of duty: Rama the king versus Rama the Husband.
·         Obedience and loyalty:  Laksmana’s challenge to Dasharatha and submission to Rama in Valmiki’s Ramayana.
Unit-III: Issues of Personal Conduct.
·         Self respect:  Nitisatakam verses—1-30.

Model Questions

Unit I & II
1. एकस्योत्तरं प्रदेयम्--
(क)  रामस्य अभिषेकनिवृत्तौ लक्ष्मणस्य प्रतिवादः, तथा रामं प्रति तस्य आनुगत्यं वाल्मीकीय-रामायणमवलम्ब्य सविशदमालोच्यताम्।
(ख)  कालिदासस्य अभिज्ञानशकुन्तल-नाटकस्य पञ्चमाङ्के शकुन्तला-प्रत्याख्यानवृत्तान्ते ज्योतिर्मय्याः नारीमूर्तेः अवतारणायाः तात्पर्यं सम्यग् विचार्यताम्।
(ग) महाभारतस्य स्त्रीपर्व अवलम्ब्य भीमद्वारा दुर्योधन-वधस्य औचित्यमालोच्यताम्।
(घ) अश्वत्थामाद्वारा पाण्डवपुत्राणां हननस्य नैतिकता सम्यग् आलोच्यताम्।
(ङ) क आसीद् दुर्योधनः? कथं स द्रौपद्याः वस्त्रहरणे उद्युक्तः? प्रकाश्य-सभामध्ये कुलवध्वाः वस्त्रहरणस्य नैतिकता सम्यग् विचार्यताम्।
(च) मनुस्मृतेः सप्तमाध्यायानुसारं युद्धनीतिः वर्ण्यताम्। महाभारते श्रीकृष्णेन अनुसृतायाः नीतेः यौक्तिकता विचार्यताम्।

2. टिप्पणी लेखनीया (द्वयोः)—
रामः, भरतः, दशरथः, कैकेयी, युधिष्ठिरः, धृतराष्ट्रः, शकुनिः, अश्वत्थामा, द्रोणः,  कर्णः etc.

3. संक्षेपेण उत्तरं प्रदेयम्— (पञ्चानाम्)
(क) महाभारतस्य रचयिता कः?
(ख) महाभारते कति पर्वणः सन्ति? प्रथमयोः द्वयोः पर्वणोः नामनी लिखत।
(ग) महाभारतस्य नामान्तरद्वयं लिखत।
(घ) क आसीत् धृतराष्ट्रः / विदुरः / द्रोणः / कर्णः / दुर्योधनः / दुःशासनः / शकुनिः / जयद्रथः / सञ्जयः / अश्वत्थामा / युयुत्सुः / शल्यः / भीष्मः / अभिमन्युः? Etc.
(ङ) क आसीत् विश्वामित्रः / वशिष्ठः / सुमन्त्रः / मारीचः/ कुम्भकर्णः / वाली / सुग्रीवः / अङ्गदः / इन्द्रजित् / जटायुः ? Etc.
(च) का आसीत् गान्धारी / कुन्ती / माद्री / दुःशला / उत्तरा? Etc.
(छ) का आसीत् कौशल्या / उर्मिला / मन्थरा / माण्डवी / श्रुतकीर्तिः / शूर्पणखा / मन्दोदरी / तारा / सरमा / ? Etc.
(ज)  तृतीयः पाण्डवः कः?
(झ) वृकोदरः कः?
(ञ) ʻअश्वत्थामा हत इति कुञ्जरःʼ इति केन उक्तम्?
(ट) ʻयतो धर्मस्ततो जयःʼ --इति कया उक्तम्?
(ठ) युधिष्ठिरस्य / भीमस्य / अर्जुनस्य / नकुलस्य / सहदेवस्य / दुर्योधनस्य / कर्णस्य पुत्रस्य नाम लिखत।
(ड) रामायणस्य कति काण्डानि? तेषां नामानि लिखत।
(ढ) दशरथेन कस्यै वरद्वयं दत्तम्?
(ण) कैकेयी कस्य देशस्य राजकन्या आसीत्?
(त) भरतस्य मातामहस्य नाम किम्?
(थ) भरतस्य मातुलालयः कुत्रासीत्?
(द) रामायणे केन मायामृगरूपं परिगृहीतम्?
Unit III  থেকে শুধু বঙ্গানুবাদ ও ছোট প্রশ্ন থাকবে ছোট প্রশ্নের ধরন নীচে লিখে দিচ্ছি
१.  क आसीत् भर्तृहरिः? तेन कति काव्यं विरचितम्?                                                                            २. नीतिशतकम् किंजातीयं काव्यम्?
३. किमुच्यते मुक्तक-काव्यम्?
४. नीतिशतके कति पद्धतयः सन्ति? तासु द्वयोः नामनी लिखत।
५. कस्य चित्तविनोदनम् कथमपि न सम्भवति?
६. कः किं न गणयति?
७. केषां शतमुखः विनिपातः भवति?
८. कस्य औषधं नास्ति?
९. क उच्यते पुच्छविषाणहीनः पशुः?
१०. के तावत् मनुष्यवत् मृगाश्चचरन्ति?
११. केन जनेन सह सम्पर्कः न प्रार्थनीयः?
१२.  किं तावद् धनं तस्करः न हर्तुमर्हति?
१३. किं तावद् धनं दानेन वृद्धिं प्राप्नोति?
१४. के न अवमाननीयाः?
१५. किं तावत् मनुष्यस्य अथिकम् रूपम्?
१६. विदेशभ्रमणे कस्तावद् वन्धुजनः?
१७. विद्याविहीनः जनः केन तुल्यः? (कः पशुना तुल्यः?)
१८. दुर्जनः केन तुल्यः?
१९. स्वजनं प्रति कथम् आचरणीयम्?
२०. दुर्जनं प्रति कथम् आचरणीयम्?
२१.  साधुजनं प्रति कथम् आचरणीयम्?
२२. गुरुजनं प्रति व्यवहारः कीदृशः भवेत् ?
२३. वुद्धेः जाड्यं कथं दूरीभूयते?
२४. केषां जरा-मरणजं भयं नास्ति?
२५. केन कथं कर्म न प्रारभ्यते?
२६. के कर्म न परित्यजन्ति?
२७. मध्यमजनाः कादृशाः?
२८. श्रेयसां कस्तावत् पन्थाः?
२९.  के तावत् मनुष्याणाम् अभीष्टाः विषयाः?
३०. कः वाचि सत्यं सिञ्चति?
३१. कः पापं अपाकरोति?
३२. कः मानोन्नतिं विदधाति?
३३. कः चेतः प्रसादयति?
३४. कः कीर्तिं तनोति?
३५.  देवनागरीलिप्यां पादपूरणं करणीयम्—
(क) अज्ञः सुखमाराध्यः सुखतरमाराध्यते विशेषज्ञः।
---------------------------------------------------।।
(ख) स्वायत्तमेकान्तगुणं विधात्रा विनिर्मितं छादनमज्ञतायाः।
-------------------------------------------------------।।
(ग) अधोऽधो गङ्गेयं पदमुपगता स्तोकमथवा
------------------------------------------------।।
(घ) व्याधिः भेषजसंग्रहैश्च विविधैर्मन्त्रप्रयोगर्विषं
-------------------------------------------------।।
(ङ) ---------------------------------------------।
तृणं न  खादन्नपि जीवमानस्तद्भागधेयं परमं पशूनाम्।।
(च) वरं पर्वतदुर्गेषु भ्रान्तं वनचरैः सह।
----------------------------------------।।
(च) चेतः प्रसादयति दिक्षु तनोति कीर्तिं
-----------------------------------------।।
(छ) -------------------------------------।
नास्ति तेषां सुकृतिनो रससिद्धाः कवीश्वराः।।
(ज) प्रारभ्यते न खलु विघ्नभयेन नीचैः
---------------------------------------।
(झ) विघ्नैः पुनः पुनरपि प्रतिहन्यमानाः
---------------------------------------।।
(ञ) विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छन्नगुप्तं धनं
---------------------------------------------------।
(ट) विद्या बन्धुजनो विदेशगमने विद्या परं दैवतं
-------------------------------------------------।।


Comments

Ads

Popular

১. প্রাচীনভারতীয় আয়ুর্বেদশাস্ত্র (Medical Science), ২. বাস্তুশাস্ত্রম্‌ (C-8, Unit II: Scientific and Technical Literature)

বহুল ব্যবহৃত কিছু ইংরেজি শব্দের সংস্কৃত প্রতিশব্দ—

3rd Sem, SEC-1, Usage of words in day-to-day life-1